Hesaplama
İhbar tazminatı nedir, bu araç ne gösterir?
Belirsiz süreli bir iş sözleşmesini sona erdirmek isteyen taraf, karşı tarafa kanunda öngörülen süre kadar önceden haber vermek zorundadır. Bu bildirim yapılmadan ya da süre beklenmeden sözleşme feshedilirse, bildirim süresine ait ücret tutarı ihbar tazminatı olarak ödenir. Aracımız, işe giriş ve çıkış tarihlerinizden kıdeminizi bulur, size uygulanacak ihbar süresini belirler ve brüt ücretinize göre yaklaşık tazminat tutarını gösterir.
Yasal dayanak
İhbar süreleri 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesinde düzenlenmiştir. Kanuna göre süreler, işçinin o işyerindeki kıdemine göre artar. Önemli bir nokta şudur: İhbar tazminatı yalnızca işçi lehine doğmaz; bildirim süresine uymadan işten ayrılan işçi de işverene karşı bu tazminatı ödemekle yükümlü olabilir. Kanundaki süreler asgari sürelerdir ve iş sözleşmesiyle artırılabilir.
Aracımız nasıl hesaplıyor?
Araç önce kıdeminize göre ihbar süresini belirler: altı aydan az çalıştıysanız 2 hafta, altı ay ile bir buçuk yıl arasında çalıştıysanız 4 hafta, bir buçuk yıl ile üç yıl arasında çalıştıysanız 6 hafta, üç yıldan fazla çalıştıysanız 8 hafta. Süre belirlendikten sonra aylık brüt ücretiniz otuza bölünerek günlük ücret bulunur ve bu tutar hafta sayısının yedi katıyla çarpılır. Formül: (aylık ücret ÷ 30) × (hafta × 7).
Örnek hesaplama
İki yıl çalışmış ve brüt aylık ücreti 24.000 TL olan bir çalışanın ihbar süresi 6 haftadır. Günlük ücret 24.000 ÷ 30 = 800 TL'dir; 6 hafta 42 gün ettiğine göre ihbar tazminatı yaklaşık 800 × 42 = 33.600 TL olarak hesaplanır. Aynı kişi üç yılı aşan bir süre çalışmış olsaydı bildirim süresi 8 haftaya, yani 56 güne çıkacaktı.
İhbar süresi çalışarak kullandırılırsa ne olur?
İşveren bildirim süresini işçiye çalıştırarak kullandırırsa ayrıca ihbar tazminatı ödenmez. Bu süre içinde işçiye, yeni bir iş araması için günde en az iki saat iş arama izni verilmesi gerekir. İznin hiç verilmemesi ya da eksik kullandırılması halinde, kullandırılmayan sürenin ücreti işçiye ayrıca ödenir.
İşçinin ihbar yükümlülüğü
İşçi de istifa ederken aynı sürelere uymak zorundadır; aksi halde işveren, bildirim süresine denk gelen ücret kaybı kadar bir tazminat talep edebilir. Uygulamada işverenler bu hakkı her zaman kullanmasa da, özellikle kilit pozisyonlardaki çalışanların ani ayrılışlarında bu talep gündeme gelebilir.
Araca dahil olmayan unsurlar
- Kesintiler: Kıdem tazminatından farklı olarak ihbar tazminatından gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. Aracın verdiği tutar brüttür; elinize geçecek net tutar daha düşük olur.
- Giydirilmiş ücret: Gerçek hesap, düzenli yan haklar eklenmiş ücret üzerinden yapılır; araç yalnızca girdiğiniz tutarı kullanır.
- Peşin ödeme ve haklı fesih: İşveren, bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi hemen sona erdirebilir. Haklı nedenle yapılan fesihlerde ise ihbar tazminatı doğmaz.
- Zamanaşımı: İhbar tazminatı alacağı da beş yıllık zamanaşımı süresine tabidir.
İhbar önellerinin karşılıklı uygulanması
Taraflardan biri bildirim süresine uymadan sözleşmeyi feshederse, bu süreye denk gelen ücret tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur. Uygulamada işçiler bu yükümlülüğü sıklıkla bilmez; özellikle kilit pozisyonlardaki çalışanların ani istifası halinde işveren bu tazminatı talep edebilir. Bu nedenle istifa eden işçinin de bildirim sürelerine dikkat etmesi, olası bir karşı talep riskini azaltır.
İhbar ve kıdem alacağınızı birlikte görmek isterseniz kıdem tazminatı hesaplama aracımızı da kullanabilirsiniz. Her iki alacağın da aynı fesih olayından doğduğu dosyalarda, hesaplamaların birlikte yapılması dava dilekçesinin hazırlanmasını kolaylaştırır. Bildirim süresinin doğru belirlenmesi, tazminatın eksik ya da fazla hesaplanmasının önüne geçer. İşe başlama tarihinin SGK kayıtlarıyla uyumlu olup olmadığının kontrol edilmesi de kıdem süresinin doğru hesaplanması açısından önemlidir.